Controleverklaring

De controleverklaring heeft twee doelen: het vormen van een oordeel over een financieel overzicht en het tot uitdrukking brengen van het oordeel door middel van de schriftelijke verklaring.

Controleverklaringen

De belangrijkste producten van de accountant zijn de managementletter (bevindingen interim), accountantsverslag (bevindingen na controle) en de controleverklaring (opgenomen bij het financieel overzicht). De managementletter en accountantsverslag zijn interne documenten en de controleverklaring is bedoeld voor de gebruikers van de jaarrekening.

Indeling controleverklaring

Een controleverklaring bevat de volgende onderdelen.

Titel

Aanhef

Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening.

Oordeel van de controlerend accountant.

De basis voor het oordeel

Continuïteit, fraude, materialiteit, reikwijdte van de groepscontrole en kernpunten van de controle.

Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie

Dit zijn bijvoorbeeld het bestuursverslag en de overige gegevens. Ook het duurzaamheidsverslag (beperkte mate van zekerheid) komt steeds vaker voor.

Beschrijving van verantwoordelijkheden.

Verantwoordelijkheden van het bestuur en toezichthoudend orgaan.

Verantwoordelijkheden van de controlerend accountant.

Via de NBA kan je gebruikmaken van de verklaringengenerator om een format controleverklaring te maken. Een controleverklaring is tussen de twee en zes A4-tjes in omvang.

Oordeel controleverklaring

Er zijn vier soorten controleverklaringen.

Goedkeurende controleverklaring.
Controleverklaring met beperking.
Controleverklaring van oordeelonthouding.
Afkeurende controleverklaring.

Goedkeurende controleverklaring

De jaarrekening geeft een getrouw beeld in overeenstemming met de grondslagen. Vanuit standaard 700 volgt een goedkeurende controleverklaring.

Vanaf 2022 wordt er ook gerapporteerd over frauderisico’s en continuïteit.

Controleverklaring met beperking

De controleverklaring met beperking wordt afgegeven als er een afwijking van materieel belang is, maar niet van diepgaande invloed.

Er is wel voldoende en geschikte controle-informatie verkregen.

Dit kan bijvoorbeeld zijn als de accountant een ander standpunt heeft omtrent de waardering van een voorziening dan het bestuur heeft omtrent de waardering. Deze afwijking kan resulteren in een controleverklaring met beperking.

Het kan ook voorkomen dat er niet voldoende en geschikte controle-informatie is verkregen. Als dit wel materieel is maar niet van diepgaande invloed kan een controleverklaring met beperking verstrekt worden. Bijvoorbeeld een voorraadlocatie die niet geteld kan worden.

Controleverklaring van oordeelonthouding

Het kan ook voorkomen dat er niet voldoende en geschikte controle-informatie is verkregen. Als dit wel materieel is en ook van diepgaande invloed wordt er een controleverklaring van oordeelonthouding afgegeven.

Deze verklaring komt regelmatig voor bij organisatie met tekortkomingen in de AO/IB (vaak door beperkte omvang van de organisatie en dus minder AO/IB).

Afkeurende controleverklaring

Een afkeurende controleverklaring is van toepassing als er voldoende en geschikte controle-informatie is verkregen. Het oordeel is zowel een afwijking die materieel en van diepgaande invloed is.

Afwijking van materieel belang

Een afwijking die de gebruiker van de jaarrekening kan beïnvloeden.

Standaard 450 beschrijft het begrip afwijking:

NV COS 450.A1

Afwijkingen kunnen het gevolg zijn van:

een onnauwkeurigheid bij het accumuleren of verwerken van gegevens op basis waarvan de financiële overzichten zijn opgesteld;

een weglating van een bedrag of een in de financiële overzichten op te nemen toelichting , inclusief inadequate of onvolledige toelichtingen en die toelichtingen die vereist zijn om te voldoen aan de doelstellingen voor toelichtingen van bepaalde stelsels inzake financiële verslaggeving, naargelang van toepassing;

een incorrecte schatting doordat feiten over het hoofd zijn gezien of duidelijk verkeerd zijn geïnterpreteerd;

oordeelsvormingen van het management met betrekking tot schattingen die de accountant onredelijk acht, of met betrekking tot de keuze en toepassing van grondslagen voor financiële verslaggeving die de accountant als niet passend beschouwt.

een onjuiste classificatie, samenvoeging of opsplitsing van informatie; en

voor financiële overzichten opgesteld in overeenstemming met een getrouw-beeld-stelsel, het weglaten van een toelichting die noodzakelijk is om een getrouwe weergave te vormen voor de financiële overzichten die verder gaat dan toelichtingen die specifiek vereist zijn door het stelsel.

Onzekerheid in de controle

Als er onvoldoende of niet geschikte controle-informatie is verkregen, is er sprake van een onzekerheid in de controle.

Diepgaande invloed

Het begrip van diepgaande invloed staat beschreven in standaard 705 (Aanpassingen van het oordeel in de controleverklaring van de onafhankelijke accountant)

met een diepgaande invloed – Een term die binnen de context van afwijkingen wordt gebruikt voor het beschrijven van de gevolgen voor de financiële overzichten van afwijkingen of van de mogelijke gevolgen voor de financiële overzichten van eventuele afwijkingen die niet zijn gedetecteerd als gevolg van de onmogelijkheid om voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen. Gevolgen met een diepgaande invloed op de financiële overzichten zijn die welke, op grond van de oordeelsvorming van de accountant:

niet beperkt zijn tot specifieke elementen, rekeningen of posten van de financiële overzichten;

indien ze wel daartoe beperkt zijn, een substantieel deel van de financiële overzichten vertegenwoordigen of zouden kunnen vertegenwoordigen; of

met betrekking tot toelichtingen, van fundamenteel belang zijn voor het begrip van gebruikers van de financiële overzichten.

Aanvullende paragrafen

In de controleverklaring kunnen aanvullende paragrafen opgenomen worden om de aandacht te vestigen op bepaalde aangelegenheden.

De paragraaf andere aangelegenheden zijn geen nieuwe informatie. Deze informatie komt ook tot uitdrukking in de gecontroleerde jaarrekening.

Dit kan gaan om lopende geschillen of claims. De accountant kan deze informatie belangrijk vinden voor de gebruikers van de jaarrekening. Het oordeel wordt niet aangepast.

De continuïteit is een verplichte paragraaf en benadrukt bepaalde aangelegenheden. Standaard 706 (Paragrafen ter benadrukking van bepaalde aangelegenheden en paragrafen over overige aangelegenheden in controleverklaring van de onafhankelijke accountant) regelt de verplichte opname van een paragraaf.

Boeken Auditing en Assurance

Bestellen